Toen de Rotterdamse rechtbank oud-analist Abderrahim El M. vrijsprak van spionage voor Marokko, leek het op het eerste gezicht een juridisch eindpunt. Het Openbaar Ministerie had twaalf jaar cel geëist omdat hij staatsgeheime informatie zou hebben doorgespeeld aan de Marokkaanse inlichtingendienst Direction Générale des Études et de la Documentation. De rechter oordeelde echter dat daarvoor onvoldoende bewijs was. Wel stond vast dat El M. honderden geheime documenten van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid had meegenomen en thuis bewaarde. Voor dat feit kreeg hij twintig maanden cel — een straf die hij door zijn voorarrest al grotendeels had uitgezeten.

Door de razendsnelle digitalisering van overheid, economie en samenleving is digitale infrastructuur uitgegroeid tot een onzichtbare ruggengraat van de democratische rechtsstaat. Identiteitsbeheer, belastinginning, zorgsystemen, verkiezingsadministratie en communicatie verlopen grotendeels via digitale netwerken en cloudomgevingen. Maar wie beheert die infrastructuur? En wat betekent het dat Europa en Nederland voor cruciale digitale lagen sterk leunen op Amerikaanse technologiebedrijven en indirect ook op innovatie-ecosystemen uit onder meer Israël?