Ga direct naar de hoofdinhoud

(Nieuws Artikel: 18/11/2026) Trump, Poetin en Xi aan tafel, de rest staat buiten

Gepubliceerd op 18 november 2026 om 09:00

Woensdagmiddag zaten Vladimir Poetin en Xi Jinping ruim twee uur samen in Qilin Shanzhuang, het staatsgastenhuis van Shenzhen. Het gesprek liep door tijdens een werkontbijt met Sergej Lavrov en Kremlin-adviseur Joeri Oesjakov. Na afloop liet Xi weten dat de betrekkingen met Moskou "zo vast als een berg" staan en "niet worden beïnvloed door kortetermijnverschuivingen in de wereld". Donderdag om half drie lokale tijd schuift Donald Trump in hetzelfde complex aan. Voordat hij gaat zitten, hebben zijn twee gesprekspartners elkaar al gesproken.

Een agenda met drie versies

Het is de eerste keer dat de leiders van de Verenigde Staten, China en Rusland met z'n drieën om tafel gaan. Wat er op tafel ligt, hangt af van wie je het vraagt.

Het Witte Huis noemt het terugdringen van kernwapenarsenalen en het beëindigen van de oorlog in Iran. Amerikaanse functionarissen zeiden vorige week dat Oekraïne waarschijnlijk niet op de agenda staat. Het Kremlin zegt dat de agenda is afgestemd en dat een apart gesprek tussen Poetin en Trump wordt voorbereid. Een Amerikaanse functionaris zei juist dat zo'n gesprek niet gepland is. Lavrov meldt intussen dat de driegesprekken over Oekraïne gewoon doorgaan. Beijing houdt het op "wereldvrede" en noemt de top belangrijk voor "strategische stabiliteit", diplomatieke taal die meestal over kernwapenbeheersing gaat.

Dan is er nog Kim Jong-un. Bij zijn vertrek uit Washington zei Trump dat de Noord-Koreaanse leider misschien aansluit: "Dat is aan president Xi." Een bevestiging uit Pyongyang is er niet.

Volgens analisten van de Atlantic Council wil Xi vooral twee dingen: laten zien dat hij de grootmachten bij elkaar kan brengen, en verrassingen vermijden. Het eerste is hem al gelukt voordat de top begint.

Twee die al zijn afgestemd

Poetin sprak woensdag van een buitenlandbeleid dat met Beijing "stabiel en in positieve richting" wordt gecoördineerd, gericht op "een eerlijkere multipolaire wereldorde". Zijn minister van Financiën, Anton Siloeanov, verwacht dit jaar een recordhandel met China, grotendeels afgerekend in yuan. Een Chinese partijfunctionaris pleitte voor een permanente visumvrijstelling voor Russen. Het zijn claims uit Russische en Chinese staatsbronnen. Dezelfde Russische overzichten melden overigens dat de roebel sinds januari bijna vijf procent aan reële waarde verloor.

Xi presenteerde zich op de APEC-bijeenkomst voor topbestuurders als verdediger van open handel en eerlijke groei. Hij noemde de VS niet, maar het contrast met Trumps tarieven en chipbeperkingen was voor iedereen duidelijk. De scherpste woorden kwamen van de Maleisische premier Anwar Ibrahim. Sancties, tarieven en exportbeperkingen hebben volgens hem "hun nut overleefd" en "grotendeels hun intimiderende werking verloren".

Trump zelf koos in Manila voor een ander register. Tijdens een staatslunch bij president Marcos meldde hij "de grootste handelsdeal die we ooit hebben gesloten" met de Filipijnen. Details gaf hij niet, Manila kondigde niets aan en in geen van beide officiële programma's stonden handelsgesprekken.

Het Kremlin probeert het beeld van een nieuw machtsblok tegen te spreken. Woordvoerder Dmitri Peskov zei dat de drie leiders "niet het lot van de wereld willen bepalen". In Seoul en Tokio valt een ander woord: Yalta.

Wie er niet in de kamer zit

Het meest bepalende aan Shenzhen is de lijst van wie er niet bij is. Kyiv, Tokio, Seoul, Europa en de Golfstaten hebben allemaal direct belang bij wat donderdag wordt besproken. Geen van hen zit aan tafel.

Kyiv. In de dagen voor de top liep het geweld aan beide kanten op. Oekraïne trof maandag na wekenlange voorbereiding de Kertsjbrug naar de Krim met drones en raketten. Volgens Kyiv Independent stortte een volledig brugdeel in. Rusland claimde voor de tweede dag op rij een recordaantal onderschepte drones, meer dan 1.300. Dinsdag werden in Kyiv de Noordelijke en de Zuidelijke brug over de Dnjepr geraakt. Het weekend daarvoor trof Rusland energie- en spoorinfrastructuur in acht regio's. Zelensky wijt dat deels aan snelheidsbeperkingen op SpaceX's Starshield-terminals boven het front en bezet gebied.

Aan de onderhandelingstafel ligt een opvallende vraag. Volgens Zelensky vroegen Amerikaanse onderhandelaars voor het eerst: "Als Oekraïne lid wordt van de NAVO, trekt Oekraïne zich dan terug uit de Donbas?" Dezelfde regering zegt al langer dat lidmaatschap er niet in zit. Minister Rubio noemde het vorige maand onwaarschijnlijk, Trump zei in augustus 2025: "Ze worden geen deel van de NAVO." Kyiv krijgt zo een ruil voorgelegd waarvan de tegenprestatie door de vrager zelf al is uitgesloten. Moskou eist intussen de delen van Donetsk en Loehansk die het militair niet heeft veroverd. Het enige concrete resultaat van de gesprekken in Abu Dhabi is een gevangenenruil van maximaal 1.300 mensen.

Europa. Op dezelfde donderdag organiseert bondskanselier Friedrich Merz in Berlijn een top van de Coalition of the Willing, met Amerikaanse gezanten en Oekraïne. De EU heeft Frankrijk, Duitsland, Italië, Polen en het Verenigd Koninkrijk aangewezen om Europa bij de volgende onderhandelingsronde te vertegenwoordigen. Gezant Jared Kushner zegt dat Moskou openstaat voor Europese deelname. Oesjakov zegt dat Rusland daar niet mee heeft ingestemd en dat er nog geen datum is.

Lavrov ging dinsdag verder. Hij beschuldigde Frankrijk van militairen op Oekraïens grondgebied: "Dit is geen steun meer aan Oekraïne, maar directe betrokkenheid bij de oorlog." Moskou houdt Europa zo tegelijk weg van de tafel en van de grond. Binnen Europa groeit het ongemak. De Finse president Alexander Stubb, die vorig jaar nog zei dat Poetin "alleen macht begrijpt", vindt nu dat Europa de gesprekken met Rusland "te lang heeft uitbesteed" en zelf met het Kremlin moet praten.

Tokio en Seoul. Premier Sanae Takaichi en president Lee Jae Myung spraken dinsdag twintig minuten in Manila en beloofden elkaar "strategische communicatie". De Zuid-Koreaanse krant JoongAng schreef over de vrees voor een "Tweede Yalta". Lee kreeg in Manila veertig seconden met Trump, staand, voor een diner. Een gesprek tussen Trump en Kim over hun hoofden heen is voor beide regeringen het scenario dat ze het meest vrezen. De Britse analist Edward Howell wijst erop dat Pyongyang alleen wil praten als Washington Noord-Korea als kernwapenstaat erkent, en dat wil Washington niet.

Iran: één voorwaarde, vier dagen

Iran staat wél op de Amerikaanse agenda. Op 14 november meldde Reuters op basis van drie ingewijden dat Trump tegen adviseurs had gezegd af te zien van nieuwe aanvallen, zolang Teheran en de Houthi's in Jemen geen nieuwe provocaties plegen. De Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman en de Turkse president Erdoğan drongen bij hem aan op terughoudendheid. Israël lobbyt voor het omgekeerde. Thuis gaven de kiezers het Congres aan de Democraten, en vlak voor de verkiezingen vond 55 procent van de Amerikanen de oorlog de kosten niet waard.

Daarna volgde dit. Volgens Fox News verijdelde de luchtverdediging in Bahrein op 15 november een aanval van de Revolutionaire Garde op Amerikaanse radarinstallaties. CNN berichtte over inlichtingen die wijzen op een mogelijk Iraans plan voor een vuile bom in Washington. Trump knikte toen hem werd gevraagd of dat klopte: "We kijken ernaar." Een dag later zei Rubio: "Ik denk niet dat er een acute dreiging is." Iran noemde de beschuldiging "ongegrond". Woordvoerder Esmaeil Baqaei sprak van een campagne om "veiligheidsvoorwendsels te fabriceren" en beloofde een "onvergetelijk antwoord" op elke aanval.

Woensdagochtend om 06:43 GMT zei Trump in Manila dat het de VS "heel goed gaat in Iran, om het zacht uit te drukken". Zestien minuten later verscheen in dezelfde liveblog van Middle East Eye een verklaring van Koeweit, dat de jongste Iraanse drone-aanval op zijn grondgebied "herhaald en crimineel" noemde en een "directe bedreiging" voor het land.

De rekening buiten de kamer

De kosten worden intussen elders betaald. Duitsland en Noorwegen financieren via het NAVO-mechanisme PURL een nieuw pakket Patriot-interceptors voor Oekraïne, waarvan Berlijn 300 miljoen dollar betaalt. Volgens de NAVO hebben bondgenoten al meer dan 10 miljard dollar uitgegeven aan Amerikaanse wapens voor Kyiv. Het gaat om dezelfde Amerikaanse voorraden die door de oorlog met Iran zwaar zijn aangesproken. Zelensky vroeg op het Ramstein-overleg om raketten "niet als donatie, maar als ruil" en om veertig extra F-16's, toestellen uit de coalitie die Nederland en Denemarken ooit opzetten. Nederland zit niet bij de vijf landen die namens Europa onderhandelen. De Europese Raad komt op 26 en 27 november bijeen, en de Commissie bereidt een 22e sanctiepakket voor.

Donderdag levert Shenzhen een foto op van drie leiders. Over wie ze praten, staat er niet op.

Bronverantwoording:

TASS (gesprek Poetin-Xi, citaten Xi en Poetin, uitspraken Peskov, Lavrov en Siloeanov); Middle East Eye (Trump over Iran, Koeweitse verklaring, Baqaei); Reuters via US News, Al-Monitor en Asharq Al-Awsat (Trumps voorwaarde, vuile bom, Rubio, handelsdeal Filipijnen); AP via NPR, KPBS en US News (Kertsjbrug, toespraak Xi, Anwar); Kyiv Independent (brugdeel, Dnjepr-bruggen, Ramstein, Berlijn); Newsweek (NAVO-vraag, Kim, Howell); Al Jazeera (Oesjakov, Kushner); France 24, Atlantic Council en The Well News (agenda); Nikkei Asia, Korea JoongAng Daily, SBS en Financial News (Takaichi-Lee, Lee-Trump); Europese Pravda/Financial Times (Stubb); Euronews en Ukrinform (PURL-pakket); Fox News (Bahrein). Al Mayadeen-berichten zijn via andere media geverifieerd. Niet onafhankelijk geverifieerd: de omvang van de schade aan de Kertsjbrug (Oekraïense bron), de Russische onderscheppingscijfers, de Russisch-Chinese handelscijfers, de verijdelde aanval in Bahrein (alleen Fox News), de inhoud van de CNN-inlichtingen, het verband tussen Starshield-beperkingen en Russische treffers, en de Iraanse claims. De inhoud van de top zelf is op het moment van schrijven onbekend.

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.