Iran heeft zondagavond 7 juni een raketsalvo afgevuurd op Israël, als vergelding voor een Israëlische luchtaanval eerder die dag op de zuidelijke buitenwijken van Beiroet. Volgens het Israëlische leger werden alle raketten onderschept. Het was de eerste Iraanse beschieting sinds begin april een wankel staakt-het-vuren van kracht werd, en de aanval compliceert de lopende onderhandelingen over een einde aan de oorlog die op 28 februari met gezamenlijke Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran begon.

De Iraanse Revolutionaire Garde verklaarde dat de raketten gericht waren op de luchtmachtbasis Ramat David, vanwaar de aanval op Beiroet zou zijn uitgevoerd. Het Libanese ministerie van Volksgezondheid meldde dat bij de Israëlische aanval op de wijk Dahiyeh minstens twee doden en elf gewonden vielen. Israël omschreef de aanval als vergelding voor Hezbollah-beschietingen op Noord-Israël.

Trump distantieert zich van Israël

President Donald Trump nam publiek afstand van de Israëlische aanval. In reacties aan Fox News zei hij “niet blij” te zijn en benadrukte dat de aanval op Beiroet niet met Washington was gecoördineerd. Hij riep Iran op de aanvallen te staken en terug te keren naar de onderhandelingstafel: “Je hebt je raketten afgevuurd, dat is genoeg.” Volgens Trump kon een akkoord “maandag, dinsdag of woensdag” van de komende week worden getekend. Naar eigen zeggen belde hij Netanyahu om hem te bewegen niet terug te slaan.

De spanning tussen Washington en Israël speelde al langer. Het Pentagon verhoogde dit weekend het contraspionage-dreigingsniveau voor Israël tot “kritiek,” uit zorg dat Israël Amerikaanse functionarissen — onder wie onderhandelaar Steve Witkoff — bespioneerde om Trumps onderhandelingsstrategie tegenover Teheran te achterhalen. De Israëlische ambassade ontkende dit; het Witte Huis noemde de berichten ongegrond.

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan beschuldigde Israël er deze week van de Amerikaans-Iraanse gesprekken actief te willen saboteren, omdat een akkoord tegen Israëlische belangen zou indruisen. Volgens Fidan is de status van de Straat van Hormuz inmiddels het meest urgente onderwerp in de onderhandelingen geworden, belangrijker nog dan het nucleaire dossier.

Achtergrond: de impasse rond Iran

De onderhandelingen verlopen via indirecte kanalen, voornamelijk bemiddeld door Pakistan. De Pakistaanse minister van Binnenlandse Zaken Mohsin Naqvi overhandigde zondag in Teheran een brief aan de Iraanse leiding. Een adviseur van de Iraanse leiding stelde dat een akkoord afhangt van de vrijgave van 24 miljard dollar aan bevroren Iraanse tegoeden. Tegelijk meldde Reuters dat de VS overweegt diezelfde tegoeden in te zetten voor de wederopbouw van Golfstaten die schade leden door Iran. Trump bevestigde dat sancties en tegoeden pas na een akkoord ter sprake komen.

Daarnaast circuleert bij het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) een Amerikaanse conceptresolutie die Iran dwingt opening van zaken te geven over zijn gebombardeerde nucleaire installaties en de daar opgeslagen verrijkte uranium.

Oekraïne: Moskou wijst gesprek af, Europa springt bij

Op het tweede front arriveerde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zondag in Londen voor spoedoverleg met de leiders van het VK, Frankrijk en Duitsland. Aanleiding was de afwijzing door Moskou van een Oekraïens aanbod tot directe onderhandelingen, en een reeks Russische aanvallen, waaronder een drone-inslag bij een opslag voor verbruikte splijtstof in de Tsjernobyl-zone. Volgens de Oekraïense autoriteiten en de IAEA bleven de stralingsniveaus normaal.

Zelensky had op 4 juni een open brief aan Poetin gepubliceerd met een voorstel voor direct overleg — zijn eerste publieke toenadering sinds 2022. Poetin wees dat op 5 juni af tijdens het economisch forum in Sint-Petersburg en zei “geen zin te zien in een ontmoeting.” Zelensky reageerde dat Rusland “opnieuw voor oorlog kiest.”

De kern van de impasse: Oekraïne wil de huidige frontlinie bevriezen als basis voor een staakt-het-vuren, terwijl Moskou terugtrekking van Oekraïense troepen uit de Donbas als voorwaarde vooraf eist — een eis die Kyiv afwijst.

De Amerikaanse houding tegenover dit conflict verschilt sterk van die in het Midden-Oosten. Gevraagd of hij Rusland en Oekraïne zelf wilde laten onderhandelen, zei Trump op 5 juni: “Het maakt me niet uit. Laat ze het uitvechten. Ik ben degene die hem in deze positie heeft gebracht.” De Amerikaans-bemiddelde gesprekken liggen sinds februari grotendeels stil.

Die terugtrekking laat ruimte voor Europese initiatieven. De Finse president Alexander Stubb riep Europa op het voortouw te nemen en schetste een drie-stappenplan: eerst de EU, dan de E3, en als beide falen “alternatieve mechanismen.” Europa moet volgens hem beoordelen of het Amerikaanse beleid nog strookt met Europese belangen. Eerder bezocht NAVO-chef Mark Rutte Kyiv voor de eerste bijeenkomst van de NAVO-Oekraïne-Raad op Oekraïense bodem, waar hij wees op het PURL-programma waarmee ruim zes miljard dollar aan wapens is geleverd.

Gaza en de bredere context

In Gaza kondigde Netanyahu aan de Israëlische controle uit te breiden tot 70% van het gebied, ondanks het door Egypte, Qatar, de VS en Turkije bemiddelde staakt-het-vuren van oktober 2025. Onder dat akkoord zou Israël zich juist terugtrekken.

Beide oorlogvoerende kampen kampen met binnenlandse druk. In Oekraïne bereikte het corruptieonderzoek “Operatie Midas” de kring rond Zelensky, met oud-stafchef Andrij Jermak als verdachte. In Iran is het leiderschap in onzekerheid sinds Hoogste Leider Ali Khamenei bij de openingsaanval omkwam en zijn opvolger Mojtaba gewond uit beeld bleef.

Russische lezing

Russische staatsmedia plaatsen de gebeurtenissen in een eigen kader. TASS benadrukte Trumps afstand tot Israël en de Amerikaans-Israëlische spionagekwestie als tekenen van een verdeeld westers blok. Een Kremlin-adviseur noemde Zelensky’s brief een “clowneske stunt.” Moskou presenteerde het economisch forum in Sint-Petersburg — dat door Oekraïense drones werd aangevallen — als een succes met bijna tien miljard dollar aan getekende contracten, en stelde zijn Noordelijke Zeeroute voor als alternatief voor de geblokkeerde Straat van Hormuz.

Stand van zaken

De twee crises blijven elkaar beïnvloeden zonder dat een doorbraak in zicht is. In het Midden-Oosten hangt een akkoord af van de bevroren Iraanse tegoeden en het lot van Libanon, terwijl Israël en Iran elkaar blijven beschieten. In Oekraïne loopt de diplomatie vast op de tegengestelde eisen rond de Donbas. In beide gevallen houdt Washington een verschillende rol aan — actief bemiddelend tegenover Iran, afwachtend tegenover Oekraïne — wat regionale en Europese spelers ertoe aanzet zelf bemiddelingsinitiatieven te nemen. De komende dagen zullen uitwijzen of de door Trump genoemde deadline voor een Iran-akkoord standhoudt, en of het Europese overleg in Londen tot concrete stappen leidt.

Bronnen

Westerse en internationale persbureaus

• The Associated Press / NPR — Iraanse raketaanval op Israël en de Beiroet-aanval
• ABC News / Axios — telefoongesprek Trump-Netanyahu, spanningen rond Libanon
• Reuters — IAEA-conceptresolutie, bevroren Iraanse tegoeden, Pakistaanse bemiddeling
• Times of Israel — onderschepping en verloop van het raketsalvo
• NBC News (“Meet the Press”) — Trump-interview over Iran, grondtroepen en deadline
• The New York Times — Pentagon en Israëlische spionage
• AFP — Russische luchtverdedigingsclaims, Sint-Petersburg, factchecks

Golfregio / Midden-Oosten

• Al Arabiya English — Iraanse raketten, IAEA-resolutie, Pakistaanse brief, Pentagon-dreigingsniveau
• Anadolu Agency (Turkije) — escalatie rond Beiroet, regionale reacties
• Türkiye Today — uitspraken minister Fidan over Israël en de Straat van Hormuz

Russische staatsmedia

• TASS — verloop raketsalvo, Trump-uitspraken, SPIEF-resultaten, Gaza, Hormuz, spionagekwestie

Oekraïense onafhankelijke media

• The Kyiv Independent — Zelensky’s open brief en Poetins afwijzing, “let them deal”, Stubb over Europese bemiddeling, NAVO-bezoek Rutte

Energie- en wereldorde-analyse

• East Asia Forum / Newsweek — positie van China bij een Hormuz-blokkade

Analyse en achtergrond (corruptiedossier)

• Lawfare, OSW (Centre for Eastern Studies) — “Operatie Midas” en de zaak-Jermak