Teheran / Tel Aviv / Washington (zaterdag 28 februari 2026) 

Israël zegt een “preventieve aanval” op Iran te hebben uitgevoerd. De Verenigde Staten bevestigen deelname aan een gezamenlijke operatie die president Trump omschreef als het begin van “major combat operations”. Iran heeft daarop raketten afgevuurd richting Israël en, opvallend, ook richting Golfstaten waar Amerikaanse bases staan. In Abu Dhabi is minstens één dode gemeld. 

Laatste stand

• Israël: noodmaatregelen, sirenes en sluiting van o.a. scholen/werkplekken; Israël noemt het een noodzakelijke pre-emptive actie.  
• VS: presenteert de acties als grootschalige gevechtsoperaties gericht op Iran’s nucleaire/raketcapaciteiten (volgens publieke framing).  
• Iran: vergelding met raketten tegen Israël én tegen locaties in de Golfregio die met de VS gelieerd zijn.  
• Internationaal: Rusland veroordeelt de aanvallen scherp en dringt aan op spoedoverleg in de VN-Veiligheidsraad.  

Tijdlijn (hoe we hier kwamen)

Vooraf: diplomatie over Iran’s nucleaire dossier zat opnieuw in een kwetsbare fase; tegelijk namen waarschuwingen en zichtbare voorbereiding toe. 

Zaterdagochtend 28 feb: Israël meldt een “pre-emptive strike”; explosies worden gemeld in meerdere Iraanse steden. 

Daarna: de VS sluiten aan in wat door Israëlische en Amerikaanse kanalen als gezamenlijke operatie wordt gekaderd. 

Vergelding: Iran vuurt raketten richting Israël en richting Golfstaten met Amerikaanse aanwezigheid; regionaal luchtverkeer en veiligheid schieten in de “crisisstand”. 

1) Wat gebeurt er nu: aanvallen door VS/Israël, reactie van Iran

Israël stelt dat de aanvallen bedoeld zijn om een directe dreiging te neutraliseren. Iraanse bronnen en staatsgezinde media framen het als agressie waarop “zelfverdediging” volgt, inclusief raket- en drone-aanvallen op Israël. 

Cruciaal is dat Iran zijn vergelding niet beperkt tot Israël: volgens berichtgeving werden ook Qatar, de VAE, Koeweit, Jordanië en andere landen geraakt of werden projectielen onderschept met meldingen dat in Abu Dhabi een dodelijk slachtoffer is gevallen. Dat trekt de Golfstaten, die vaak balans zoeken tussen Washington en Teheran, dieper de escalatie in. 

2) Hoe zagen we dit aankomen: bredere trend (militaire opbouw, uitlatingen, diplomatie)

De escalatie past in een patroon waarin diplomatie en dreiging al jaren parallel lopen. Reuters meldt dat de operatie maanden in voorbereiding was en dat de datum weken vooraf al is vastgesteld wat wijst op een “lange aanloop” in plaats van een spontane reactie. 

Tegelijk bleef de kern van de diplomatieke breuklijn hetzelfde: Iran wil (in diverse varianten) sanctieverlichting en wil nucleaire afspraken doorgaans niet koppelen aan zijn raketprogramma, terwijl westerse landen juist die koppeling relevant vinden. In de praktijk voedt dat de impasse die de militaire optie steeds “denkbaarder” maakt. 

3) Analyse: welke lens domineert — “nucleaire dreiging” versus “regime verzwakken”

In de westerse/Israëlische framing staat één doel centraal: het terugdringen of uitschakelen van Iran’s capaciteit om een strategische dreiging (nucleair/raketten) te vormen. 

Maar in de internationale reactie (met name Rusland) klinkt een andere lezing: dat “het nucleaire argument” als dekmantel kan dienen voor een bredere inzet richting regimeverzwakking of regime change. Dat beeld krijgt extra brandstof door berichtgeving dat Trump publiekelijk spreekt over de aanvallen als een kans voor Iraniërs om “hun leiders omver te werpen”. 

4) Breder geopolitiek kader: VS–China/Rusland, Iran als scharnier, Israëlische regio-belangen

De crisis raakt direct aan het grotere machtsspel. Rusland veroordeelt de aanval als “onuitgelokte agressie” en waarschuwt voor een mogelijke humanitaire en zelfs radiologische ramp; ook dringt Moskou aan op een spoedzitting van de VN-Veiligheidsraad. 

Voor Israël is Iran al decennia een topprioriteit: in Israëlische en pro-Israëlische veiligheidskringen geldt Iran’s strategische opbouw (raketten, regionale bondgenoten) als de kernbedreiging achter meerdere fronten. De keuze om nu met de VS samen te opereren wijst op een moment waarop beide landen óf een unieke kans zagen, óf een naderende “point of no return”. 

5) Conclusie: wat te verwachten

Meest waarschijnlijk (kort-cyclus escalatie → demping): een periode van zware aanvallen/vergelding gevolgd door de-escalatie via achterkanalen (VN, Oman/Europa) zodra de kosten oplopen en doelen “voldoende” zijn geclaimd. (Kansinschatting, geen zekerheid.)

Gevaarlijk scenario 1 — regionale verbreding: als Iran structureel Golfdoelen en Amerikaanse faciliteiten blijft bestoken, kunnen Golfstaten en de VS zich gedwongen voelen tot escalatie, met grote impact op luchtvaart en energie. 

Gevaarlijk scenario 2 — maximale doelen: geruchten over “top targets” circuleren, maar harde bevestiging verschilt per bron en de mist van oorlog is groot. Elke zichtbare verschuiving richting expliciete “regime removal” zou de drempel voor langdurige, asymmetrische vergelding verlagen. 

Bronvermelding (breed, per perspectief)

• Amerikaans/Internationaal (nieuwsdiensten): Reuters (meerdere live-updates en analyses), AP  
• Amerikaanse krant: Washington Post liveblog  
• Europees: Le Monde (verslag eerste uren)  
• Arabisch/regionaal: Al Jazeera (live + “what we know”), Arab News  
• Israëlisch: Haaretz live-updates  
• Russisch: TASS (factbox/statement), + Russische politieke reacties  
• Iraans (staatsgezind): PressTV (IRGC-claims/retaliatie)