Terwijl diplomaten in Genève opnieuw proberen een nucleaire ontsporing tussen de Verenigde Staten en Iran te voorkomen, verschuift de wereldpolitiek in hoog tempo naar een fase waarin regionale dossiers elkaar direct beïnvloeden. In Europa komt de oorlog in Oekraïne op een kruispunt te staan, terwijl Duitsland in Beijing steun zoekt voor “eerlijke handel” én een rol van China in de-escalatie. In Washington zet president Donald Trump de toon met een confronterende State of the Union, en in het Caribisch gebied loopt de spanning op na een dodelijk incident in Cubaanse wateren.

Midden-Oosten: nucleaire gesprekken onder dreiging, maar ook onder tijdsdruk

De derde ronde van nucleaire gesprekken tussen Iran en de VS in Genève vindt plaats in een klimaat waarin beide partijen tegelijk praten én dreigen. President Masoud Pezeshkian sprak van een “gunstig vooruitzicht” voor de onderhandelingen, terwijl de Iraanse delegatie onder leiding van minister Abbas Araqchi naar Genève vertrok.  Tegelijk blijft het kernconflict onveranderd: sanctieverlichting versus harde, controleerbare beperkingen op het nucleaire programma. 

Washington verhoogt de druk op twee fronten. Enerzijds via extra sancties: de Amerikaanse Treasury breidde maatregelen uit tegen netwerken rond Iraanse olie-export (incl. een zogeheten “shadow fleet”) en onderdelen van wapen- en raketprogramma’s.  Anderzijds via politieke en militaire dreiging: vicepresident JD Vance waarschuwde Iran om Amerikaanse dreigementen “serieus” te nemen, een dag na Trump’s opvoerende taal. 

In de onderhandelingen schuift de Amerikaanse inzet bovendien naar een maximalistischer einddoel: een akkoord zonder “sunset clauses”, dus zonder automatische afloop van beperkingen. Dat vergroot de kloof met Teheran, dat juist structurele sanctieverlichting en behoud van verrijking als kernpunten ziet. 

De oplopende spanning is inmiddels zichtbaar in praktische veiligheidsmaatregelen. Meerdere landen hebben reisadviezen aangescherpt of vertrek geadviseerd uit Iran en delen van de regio; sommige staten trokken ook diplomatiek personeel of familieleden terug uit risicogebieden.  Dit is doorgaans een signaal dat regeringen rekening houden met scenario’s waarin de situatie snel kan omslaan — van incidenten en sabotage tot beperkte luchtaanvallen of vergeldingsacties.

Israël, VS en de regionale speelruimte: bondgenoten zijn niet automatisch “launchpads”

Een opvallende complicatie voor Washington is dat regionale partners niet vanzelfsprekend hun bases of luchtruim beschikbaar stellen voor aanvallen op Iran. Newsweek meldt dat Jordanië expliciet niet als lanceerplatform wil dienen.  Dat beperkt de politieke legitimiteit en de operationele eenvoud van mogelijke militaire opties en verhoogt de drempel voor escalatie — zonder die per se weg te nemen.

India en Israël: zichtbare verdieping in een gespannen regio

Tegen deze achtergrond verdiept India zijn relatie met Israël. Premier Narendra Modi sprak als eerste Indiase regeringsleider ooit het Israëlische parlement toe en benadrukte de lange historische band en de strategische samenwerking.  In een regio waar Iran, Israël en de VS elkaar in een zenuwslopend patroon van druk en tegenreacties houden, geeft zo’n bezoek India extra geopolitiek gewicht — en onderstreept het hoe ook opkomende machten zich nadrukkelijker positioneren.

Europa: Oekraïne blijft brandhaard, terwijl Duitsland China nodig heeft én wantrouwt

Vier jaar na de Russische invasie van Oekraïne groeit de diplomatieke frictie binnen internationale fora. In de VN-Algemene Vergadering werd een resolutie aangenomen die Oekraïnes territoriale integriteit ondersteunt, maar de Verenigde Staten onthielden zich — net als China — wat internationaal opviel.  Dat voedt in Europa de vraag hoe stabiel de westerse lijn blijft, juist nu de oorlog in een fase zit waarin “territorium” de hardste onderhandelingsmuur vormt. Vanuit Rusland wordt herhaald dat het territoriale vraagstuk het moeilijkst is in een eventuele regeling. 

Tegelijk zoekt Duitsland, als economische motor van de EU, een werkbare relatie met Beijing. Bondskanselier Friedrich Merz is in China om aan te dringen op meer wederkerigheid in handel en om China te bewegen zijn invloed richting Moskou aan te wenden. Reuters meldt dat Merz inzet op een “reset” met China, mede vanwege economische belangen en een fors gegroeid Duits handelstekort.  De boodschap is dubbel: Europa wil minder afhankelijk worden, maar kan grote dossiers — van industrie tot Oekraïne — nauwelijks oplossen zonder China aan tafel.

Deze Europese balansact wordt ook gevoed door een bredere onzekerheid: energierisico’s bij escalatie in de Golf, handelsdruk door mogelijke tarieven, en de vraag hoe Europa strategisch autonoom wordt zonder de trans-Atlantische veiligheidsparaplu te verliezen.

Verenigde Staten: State of the Union als geopolitiek signaal

Trump’s State of the Union fungeert dit jaar nadrukkelijk als buitenlandpolitiek instrument. In de toespraak zette hij Iran neer als een directe strategische dreiging, waarschuwde hij voor nucleaire ambities en stelde hij dat de VS militair klaarstaan als diplomatie faalt. 

Teheran reageerde fel op die retoriek. Newsweek beschrijft hoe een Iraanse woordvoerder de Amerikaanse communicatiestrategie vergeleek met propaganda van nazi-kopstukken — een extreme escalatie in woorden die vooral laat zien hoe snel de toon verharden kan, ook terwijl onderhandelaars in Genève aan tafel zitten.  In zulke omstandigheden wordt diplomatie niet alleen een inhoudelijk dossier, maar ook een strijd om gezichtsverlies te voorkomen.

Latijns-Amerika: Cuba-incident vergroot spanningen met Washington

In het Caribisch gebied is de relatie tussen Cuba en de VS opnieuw op scherp gezet na een dodelijk incident met een Amerikaans geregistreerde speedboot in Cubaanse wateren. Volgens berichtgeving werden meerdere gewapende personen gedood door Cubaanse grenswachten; Havana ziet dit als schending van soevereiniteit en een ernstig veiligheidsincident. 
De gebeurtenis komt bovenop een al gespannen context van economische druk, migratiedynamiek en wederzijds wantrouwen. Juist in periodes waarin Washington op meerdere fronten tegelijk druk opvoert (Iran, handel, bondgenootschappen), kunnen zulke incidenten in Latijns-Amerika snel politieke lading krijgen — ook omdat ze direct raken aan soevereiniteit en binnenlandse legitimiteit.

Conclusie: één wereldwijde spanningslijn, meerdere lonten

Wat deze nieuwsronde vooral blootlegt: de wereldpolitiek beweegt steeds minder in losse dossiers. Het Iran-dossier beïnvloedt energie- en veiligheidsrisico’s voor Europa, terwijl Europa’s Oekraïne-koers weer samenhangt met China’s rol en Duitse economische belangen. De VS probeert tegelijk maximale druk en diplomatie te combineren, maar stuit op grenzen — van bondgenoten die niet automatisch bases willen leveren tot internationale verdeeldheid in VN-fora. 

En ondertussen kan een incident bij Cuba, ver van Genève of Kyiv, toch onderdeel worden van dezelfde grotere vraag: hoeveel escalatie kan het internationale systeem tegelijk dragen voordat het omslaat?

Bronnen

• Reuters (25 feb 2026): reisadviezen Midden-Oosten; Iran-VS gesprekken Genève; nieuwe Amerikaanse sancties  
• Axios (25 feb 2026): VS-inzet op “permanent” Iran-akkoord zonder sunset clauses  
• TIME (25 feb 2026): Trump’s State of the Union en Iran-retoriek  
• Newsweek (25–26 feb 2026): Iraanse reactie op SOTU; beperkingen op gebruik regionale bases  
• The Guardian (25 feb 2026): VN-stemming over Oekraïne; Cuba-incident met US-registered speedboat  
• Reuters (25 feb 2026): Merz-bezoek aan China en Duits-Chinese handelsagenda  
• Anadolu Agency (25 feb 2026): Modi’s historische toespraak in de Knesset  
• TASS (2 feb 2026): Russische duiding territorium als lastigste onderdeel van Oekraïne-regeling