DAVOS / KOPENHAGEN / ABU DHABI / WASHINGTON

 Terwijl het World Economic Forum in Davos traditiegetrouw draait om handel, energie en investeringen, is de editie van januari 2026 gekanteld naar pure geopolitiek. In een paar dagen tijd kwamen drie dossiers samen die elkaar versterken. Trump’s “Groenland-framework” en de Europese tegenreactie, en een Amerikaanse poging om Rusland en Oekraïne via Abu Dhabi naar een onderhandelingspad te duwen, en een snel oplopende crisis rond Iran waarbij Washington militaire macht zichtbaar naar de Golf verplaatst.

Wat op het eerste gezicht losse crisisjes lijken, vormt bij elkaar een herkenbaar patroon van  Amerikaanse diplomatie die sterk leunt op persoonlijke deals, publieke druk en machtsvertoon en bondgenoten die tegelijk proberen te sussen én zich schrap zetten.

Groenland: “framework”, de-escalatie en Europese rugdekking

Het heet inmiddels geen “Groenland kopen” meer, maar een “framework of a future deal” over de Arctic. Trump koppelde dat raamwerk in Davos aan NAVO-topman Mark Rutte. Rutte maakte vervolgens opvallend duidelijk dat de kernvraag is of Groenland onderdeel blijft  van het Koninkrijk Denemarken. In het gesprek lag Trumps focus vooral op de ''Arctische veiligheid'' en de toenemende activiteit van Rusland en China in het hoge noorden.

Die formulering is diplomatiek goud. Het biedt Trump een “deal”-narratief, terwijl Denemarken en NAVO een debat over soevereiniteit kunnen ontwijken. Reuters beschreef Rutte’s rol zelfs als een manoeuvre om de alliantie “om de crisis heen te sturen” en zo escalatie te dempen. 

Maar in Kopenhagen klinkt het allerminst ontspannen. De Deense premier Mette Frederiksen zei tijdens een bezoek aan Groenland dat de situatie “still serious” blijft, maar dat dialoog met de VS een “pad vooruit” biedt binnen de principes waar Denemarken “altijd stevig op stond”.  Ze benadrukte dat Groenlanders Denemarks “warme steun” moeten voelen en dat Europa “together”** achter Groenland staat. 

Tegelijk groeit de nervositeit in Denemarken over wat het conflict betekent voor de NAVO zelf. In het debat duikt een hardere diagnose op. Als een bondgenoot (de VS) openlijk druk zet op een ander bondgenoot (Denemarken) over territorium, dan raakt het vertrouwen in de alliantie de kern. Newsweek citeerde een Deense politicus die zelfs voorspelt dat de NAVO “in huidige vorm” Trumps termijn niet overleeft. 

Davos en de bondgenoten: Canada waarschuwt, Trump bijt terug

Davos werd ook het podium voor een bredere discussie over de “rules-based order”. De Canadese premier Mark Carney schetste een wereld waarin het oude systeem niet langer beschermt en “middle powers” samen moeten optrekken: “als je niet aan tafel zit, sta je op het menu,” was de strekking volgens Carney.

Trump reageerde publiek en scherp. Reuters meldde dat hij Carney toesprak en Canada neerzette als afhankelijk van Amerikaanse bescherming, in een bredere tirade waarin Groenland eveneens terugkwam. 

De spanning rond bondgenootschappen werd nog zichtbaarder door Trumps opmerkingen over Afghanistan, waarin hij suggereerde dat NAVO-partners de frontlinie zouden hebben gemeden. In het VK leidde dat tot zware politieke en maatschappelijke verontwaardiging. Kort daarna draaide Trump zichtbaar bij: hij prees Britse militairen als “brave warriors” en onderstreepte dat de VS–VK-band “te sterk is om ooit te breken”. 

Die episode laat zien hoe Davos 2026 functioneert: niet als zacht netwerk-event, maar als open strijdtoneel over loyaliteit, status en veiligheid.

Abu Dhabi: praten over vrede terwijl de raketten vallen

Parallel aan Davos vond in Abu Dhabi iets plaats wat tot voor kort ondenkbaar was. Een Amerikaanse bemiddeling in gesprekken met Oekraïne en Rusland, in een trilateraal format. Reuters meldt dat de eerste twee dagen in Abu Dhabi eindigden **zonder deal**, maar met een verwachting dat er snel vervolggesprekken komen. 

De grote blokkade blijft hetzelfde: ''territorium''. Oekraïne verzet zich tegen territoriale concessies, terwijl Rusland vasthoudt aan eisen rond o.a. Donetsk. 

De timing van geweld maakt het extra explosief. Tijdens de gesprekken voerde Rusland zware drone- en raketaanvallen uit op Kyiv en Kharkiv, met grootschalige schade aan infrastructuur en uitval van stroom en warmte in winterse omstandigheden. Oekraïense officials noemden het “cynisch” en bedoeld om diplomatie te ondermijnen. 

Toch is er een vervolgpad. Meerdere bronnen melden dat een volgende ronde op 1 februari 2026 opnieuw in Abu Dhabi gepland staat.

In de aanloop sprak Poetin in Moskou met Trump’s gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner. Volgens Reuters ging het om de volgende stappen met het Kremlin dat benadrukte dat ''territorium'' essentieel is. 

De essentie is dat Washington probeert momentum te creëren, maar op de grond wordt de oorlog juist gebruikt als onderhandelingshefboom.

Iran en de Golf: militaire druk, sancties en binnenlandse repressie

Waar Europa en Oekraïne naar garanties zoeken, laat Trump richting Iran vooral ''afschrikking'' zien. Reuters citeert Trump die sprak over een Amerikaanse “armada” richting Iran, en meldde dat onder meer de USS Abraham Lincoln en meerdere destroyers de regio in komen. 

AP schetst daarbij hoe Iran terugpraat. De Revolutionaire Garde waarschuwde dat ze “finger on the trigger” hebben, terwijl mensenrechtenorganisaties en internationale instellingen alarm slaan over de harde repressie na protesten die volgden op de val van de rial. 

Een tweede lijn is juridisch/financieel. De VS voert de druk op Iran’s olie- en transportnetwerken op. Het Amerikaanse ministerie van Financiën kondigde nieuwe maatregelen aan tegen 9  “shadow fleet” schepen en betrokken entiteiten, expliciet gekoppeld aan inkomsten die volgens Washington wegvloeien naar proxies, wapenprogramma’s en veiligheidsdiensten. 

En er is de informatie-oorlog. Trump claimde dat hij (door dreiging) massa-executies van demonstranten voorkwam. Iran’s topaanklager noemde die claim “completely false”, aldus AP. 

Het effect in de regio is breder dan alleen Iran.  Militaire bewegingen, sancties en retorische escalatie vergroten de nervositeit in luchtvaart en logistiek, en zetten bondgenoten in de Golf onder druk om positie te kiezen.

Overige lijnen: “Board of Peace” en institutionele strijd

In Davos speelde ook institutionele geopolitiek. Duitsland en Italië gaven aan dat ze Trumps voorgestelde “Board of Peace” -- bedoeld om o.a. Gaza te adresseren — niet kunnen steunen in de huidige vorm, onder verwijzing naar constitutionele bezwaren en governance. 

Het signaal is relevant: bondgenoten willen soms wél meewerken aan “resultaat”, maar niet via formats waarin Washington structureel de touwtjes strak in handen houdt.

Analyse en conclusie: één week, één methode en groeiende tegenkrachten

Wat deze dossiers bindt is niet alleen Trump, maar een werkwijze:

1. Maximale opening (Groenland, tariffs/druk, “armada”, “down to one issue”)
2. Publieke framing die tegenstanders en bondgenoten in een loyaliteitsdiscussie duwt
3. Snelle deal-architectuur  buiten klassieke kanalen om, wat voor partners “whiplash” veroorzaakt.

Europa’s reactie is tweeslachtig: de-escaleren waar mogelijk (Frederiksen: dialoog, Rutte: Arctic security), maar tegelijk politiek en institutioneel voorbereiden op minder voorspelbare Amerikaanse keuzes. 

Voor Oekraïne geld het feit dát er vervolggesprekken komen is nieuwswaardig, maar de combinatie van diplomatie met grootschalige aanvallen onderstreept dat de oorlog zelf onderdeel van de onderhandeling is.

 En rond Iran: militaire verplaatsingen en nieuwe sancties laten zien dat Washington tegelijk op ''hard power'' en ''financiële verstikking'' inzet met een risico dat misrekeningen sneller escaleren.

Kortom is Davos 2026  het moment waarop “alliantie” steeds vaker klinkt als “transactie”. En hoe vaker veiligheid als onderhandelingsmunt wordt ingezet, hoe groter de kans dat partners hun eigen tegenmachten organiseren diplomatiek, economisch of militair.

Bronnen (selectie)

* Reuters: Groenland/NAVO en Rutte’s framing; Trump’s gecentraliseerde diplomatie; Abu Dhabi-gesprekken; Witkoff/Kushner–Poetin; “armada” richting Iran; Board of Peace-bezwaren. ([Reuters][3])
* Anadolu Agency (AA): Frederiksen noemt situatie “still serious”, dialoog als pad vooruit. ([Anadolu Ajansı][4])
* AP: Trump’s Afghanistan-uitspraken en bijstelling; Iraanse aanklager ontkent executie-claim; IRGC “finger on trigger”. ([AP News][17])
* The Guardian / Euractiv / Euronews: context over vervolggesprekken Abu Dhabi en impact van aanvallen tijdens onderhandelingen. ([The Guardian][10])
* U.S. Treasury / OFAC: sanctie-aankondiging en general license rond Iran-gerelateerde scheepsdesignaties. ([U.S. Department of the Treasury][14])

- [Reuters](https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/ukraines-foreign-minister-says-putin-cynically-attacked-during-abu-dhabi-talks-2026-01-24/?utm_source=chatgpt.com)
- [The Guardian](https://www.theguardian.com/world/2026/jan/25/ukraine-war-briefing-kyiv-and-moscow-set-to-hold-more-face-to-face-talks-as-us-hails-big-step-forward?utm_source=chatgpt.com)
- [Reuters](https://www.reuters.com/world/europe/greenland-ukraine-trumps-centralized-diplomacy-creates-whiplash-allies-2026-01-24/?utm_source=chatgpt.com)
- [Reuters](https://www.reuters.com/world/uk/trump-praises-uk-troops-brave-warriors-after-widespread-condemnation-2026-01-24/?utm_source=chatgpt.com)
- [AP News](https://apnews.com/article/059ba55b8e169d57f978fc3c52ccd05a?utm_source=chatgpt.com)

[1]: https://www.reuters.com/world/europe/greenland-ukraine-trumps-centralized-diplomacy-creates-whiplash-allies-2026-01-24/?utm_source=chatgpt.com "From Greenland to Ukraine, Trump's centralized diplomacy creates whiplash for allies"
[2]: https://www.reuters.com/business/davos/nato-chief-issue-whether-greenland-stays-with-denmark-did-not-come-up-with-trump-2026-01-22/?utm_source=chatgpt.com "NATO chief: Issue of whether Greenland stays with ..."
[3]: https://www.reuters.com/business/media-telecom/trump-whisperer-rutte-steers-nato-around-greenland-crisis-2026-01-22/?utm_source=chatgpt.com "'Trump whisperer' Rutte steers NATO around Greenland ..."
[4]: https://www.aa.com.tr/en/world/denmark-says-greenland-situation-still-serious-dialogue-with-us-offers-path-forward/3809362?utm_source=chatgpt.com "Denmark says Greenland situation 'still serious'"
[5]: https://www.newsweek.com/nato-wont-survive-trump-administration-denmark-lawmaker-11393151?utm_source=chatgpt.com "NATO Won't Survive Trump Administration: Denmark ..."
[6]: https://www.reuters.com/world/americas/trumps-rhetoric-rallies-canadian-support-prime-minister-mark-carney-2026-01-22/?utm_source=chatgpt.com "Trump's rhetoric rallies Canadian support for Prime ..."
[7]: https://www.reuters.com/world/trump-chides-carney-davos-says-canada-should-be-grateful-2026-01-21/?utm_source=chatgpt.com "Trump chides Carney at Davos, says Canada should be ' ..."
[8]: https://www.reuters.com/world/uk/trump-praises-uk-troops-brave-warriors-after-widespread-condemnation-2026-01-24/?utm_source=chatgpt.com "Trump praises UK troops as brave warriors after widespread condemnation"
[9]: https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/ukraines-foreign-minister-says-putin-cynically-attacked-during-abu-dhabi-talks-2026-01-24/?utm_source=chatgpt.com "US-brokered peace talks break off without deal after overnight Russian bombardment of Ukraine"
[10]: https://www.theguardian.com/world/2026/jan/25/ukraine-war-briefing-kyiv-and-moscow-set-to-hold-more-face-to-face-talks-as-us-hails-big-step-forward?utm_source=chatgpt.com "Ukraine war briefing: Kyiv and Moscow set to hold more face-to-face talks as US hails 'big step' forward"
[11]: https://www.reuters.com/world/europe/putin-meets-us-envoys-late-night-talks-ukraine-2026-01-22/?utm_source=chatgpt.com "Putin agrees next steps with US envoys but Kremlin says territory is key"
[12]: https://www.reuters.com/world/middle-east/us-military-assets-heading-middle-east-even-trump-backs-off-toughest-iran-2026-01-22/?utm_source=chatgpt.com "Trump says US 'armada' heading toward Iran"
[13]: https://apnews.com/article/059ba55b8e169d57f978fc3c52ccd05a?utm_source=chatgpt.com "Iran's Revolutionary Guard commander warns the US his force has its 'finger on the trigger'"
[14]: https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0370?utm_source=chatgpt.com "Treasury Escalates Pressure on Iranian Regime for Killing ..."
[15]: https://apnews.com/article/acb1968a973f19be217ea28b4a7adb0b?utm_source=chatgpt.com "Iranian prosecutor denies Trump's claim 800 prisoners were spared execution"
[16]: https://www.aa.com.tr/en/world/germany-italy-say-cannot-join-board-of-peace-in-current-form/3809218?utm_source=chatgpt.com "Germany, Italy say cannot join Board of Peace in current form"
[17]: https://apnews.com/article/ab45d8f9e1265c95cb41aac7f494407a?utm_source=chatgpt.com "Trump heaps praise on UK troops following furor over Afghanistan comments"